Prokosko jezero- jezero koje umire!
U centralnom dijelu Vranice, na nadmorskoj visini od 1485 m smjesteno je Prokosko jezero. Otokom Jezernicom kotlina ovog jezera siroko je otvorena prema Fojnici. Od ovog mjesta do jezera stize se makadamskim putem za jedan sahat voznje.
Prokosko jezero spada u red vecih planinskih jezera u nasoj zemlji. Njegova povrsina iznosi oko 0,5 km kvadratnih, dugo je 426 m a siroko 191 m. Maksimalna dubina mu je 13 m a srednja dubina iznosi oko 6 m.
Povrsinski tokovi donose vodu u ovo jezero ali pored vode donose velike kolicine sitnih i krupnih nanosa. Zbog toga se jezerska kotlina smanjuje a s druge strane otoka Jezernica- pritoka Fojnicke rijeke usijeca svoju dolinu zahvatajuci sve vece kolicine jezerske vode. Ovim procesima jezero je sve plice i vec su stvorene fizicko-geografske pretpostavke o njegovom nestanku.Ono se, nazalost, danas nalazi u zavrsnoj fazi, poprimajuci odlike mocvare.
Procesima nestanka ovog jezera svakako doprinose i drustveno-geografski cinioci. Naime, u neposrednoj blizini jezera izgradjene su staje i vikend kuce. Iz tih objekata potice otpad koji se prenosi u jezero i stvara organski mulj koji truhljenjem trosi kisik i cini jezero bezivotnim
Zbog toga je u njemu nestalo, vjestacki unesene, kalifornijske pastrmke, a i triton- vodeni guster, koji zivi u ovom jezeru, izumire…
Prokosko jezero, sve do znacajnijeg uplitanja covjeka u njegov prirodni ambijent, predstavljalo je ukras Vranice, i s pravom je nosilo epitet “gorske oči”, zbog bistre, plave i čiste vode.
Prokosko jezero je primjer nemara covjeka prema svom prirodnom okruzenju!!!